De wereld van kinderen
Kinderen leren elke dag en de wereld om hen heen veranderd razendsnel. Thuis, de klas en de kinderopvang vormen de samenleving van het kind. Het is dé omgeving waar zij kennis opdoen, hun talenten ontdekken en vaardigheden ontwikkelen waardoor zij op latere leeftijd op hun eigen manier kunnen meedoen in de maatschappij. En daarin hun plek vinden en kunnen innemen.
De kindontwikkeling is een dynamisch proces. Er wordt binnen het onderwijs en de kinderopvang op veel vlakken aandacht besteedt aan de kindontwikkeling. Docenten, ouders en pedagogisch professionals beseffen dat kinderen meer nodig hebben dan alleen het ontwikkelen van het cognitie of motoriek.
Ontwikkeling in de kinderopvang
In de kinderopvang ligt de nadruk op de ontwikkeling van het jonge kind (0-6 jaar), en bij de brede talentontwikkeling van het oudere kind (6-12 jaar). Om de leeftijdsgroep van 4 tot 12 jaar aan te houden ligt bij de buitenschoolse opvang (BSO) de nadruk op het ontwikkelingsstimulerende aspect.
Educatief, maar niet schools. Hiermee wordt gedoeld op het stimuleren van de ontwikkeling (kennis, vaardigheden en attitudes) van alle kinderen. Daarbij ligt de aandacht in de breedte van de ontwikkeling namelijk op motorisch, cognitief, intellectueel, sociaal-emotioneel, creatief en muzikale vlak. Er blijkt in de ervaringsdomeinen creatieve en muzikale vorming, rekenen, wetenschap en burgerschapsvorming nog weinig aanbod. Ook de mate waarin de buitenschoolse opvang erin slagen om een stimulerend programma te ontwikkelen en aan te bieden loopt sterk uiteen.
De ontwikkeling van kinderen werkt door van de kinderopvang (dagopvang en peuteropvang) naar het basisonderwijs. Deze doorlopende leerlijn wordt gekenmerkt vanuit het gedachtegoed van het Integraal Kind Centrum (IKC-vorming). Een mooie kans om de branche van de kinderopvang en het basisonderwijs samen te laten werken, en elkaar te laten versterken.
‘Samen werken aan sociale en emotionele vaardigheden waardoor kinderen een stevig persoonlijk fundament kunnen ontwikkelen waar zij hun leven lang profijt van hebben.‘
De kern van Social Skills
Meer structurele aandacht voor interne processen
Aandacht geven aan de ontwikkeling voor de interne factoren van het kind zijn net zo belangrijk. Alleen hoe doen we dat? Hoe leren we een kind omgaan met tegenslag, of met het omgaan van zijn emoties? Hoe kan een kind op zijn tempo en niveau leren als hij bezig is met de verwachting van anderen? Hoe kan een kind goed leren als hij de prestatiedruk voelt vanuit thuis of de prestatiedruk voelt vanuit zichzelf? Wij vroegen ons af waar de aandacht is voor de sociale en emotionele ontwikkeling van het kind. En wat het aanleren van deze ontwikkeling inhoudt.
De sociale en emotionele ontwikkeling
De sociale en emotionele ontwikkeling is een continu proces waarvan de eerste 20 levensjaren van belang zijn bij vormen van de basis. School en de kinderopvang vormen de omgeving waarin het kind zijn talenten ontdekt en vaardigheden ontwikkelt waar hij zijn leven lang op kan bouwen en profijt van heeft. Deze sociale en emotionele ontwikkeling start altijd in de thuissituatie of kinderopvang, en verplaatst zich vanaf 4 jaar naar de omgeving van thuis, school en kinderopvang.
Tijdens dit proces worden fundamentele levensvaardigheden geleerd en eigen gemaakt. Het doormaken van een goede gezonde ontwikkeling hierin zorgt ervoor dat kinderen zelfvertrouwen krijgen, assertief zijn en veerkracht tonen. Een goede ontwikkeling op het sociale en emotionele gebied zorgt ervoor dat kinderen:
- een persoonlijke identiteit ontwikkelen;
- een verbinding kunnen aangaan met anderen;
- leren omgaan met emoties en deze leren te reguleren;
- leren omgaan met de verwachtingen van de omgeving;
- het kunnen terugveren bij tegenslag.